Mei 2011

Een kleindochter schrijft over het leven van haar Opa. Haar eigen vader heeft haar dat gevraagd, maar dat verzoek vond ze pas toen Pappa al gestorven was, dus hij zal nooit weten dat ze eraan heeft voldaan. Het project kost haar zelfs haar studiebeurs en de kans om in Amerika te gaan studeren. Sommige dingen zijn opeens belangrijker dan andere. De Opa is ook stervende, vertellen doet hij haast niets meer, maar hij heeft zelf vroeger wel een en ander opgeschreven en dat krijgt Senne te lezen. Zo wordt Vervlochten grenzen (BLOE) een van Marion Bloems mooiste boeken. Is een Indische achtergrond een vereiste om het te kunnen waarderen? Ik kan dat niet beoordelen, maar de mijne hielp me er wel bij, hoewel het misschien alleen maar een kwestie van extra dimensie is. Ik las dit boek met mijn hart en het kroop er zomaar in.

Nog iemand die met het verleden bezig is: de hoofdpersoon Mulder in Adriaan van Dis’ nieuwste roman Tikkop (VAND). Mulder was in zijn jonge jaren ooit een idealistische vrijheidsstrijder tegen de Apartheid, al wist hij daar als Nederlander weinig van. In Parijs terechtgekomen in het verzetscircuit, maakte hij kennis met Donald, deden ze samen gevaarlijke dingen om het blanke Zuid-Afrikaanse gezag te ondermijnen. Nu is het bijna veertig jaar later en Mulder gaat Donald opzoeken in de Kaap. Hij komt kijken wat hun vrijheidsstrijd heeft opgeleverd, wat er veranderd is in Zuid-Afrika. Het valt hem niet mee: in het kustdorp wonen de blanken hoog op de duinen, verschanst achter hoge muren met glas erop. De kleurlinggemeenschap woont vlak bij de zee, maar de vissers mogen niet vissen vanwege de quota en armoede heerst alom. Geen gelijkheid, geen broederschap, vergeet het maar, en dan is vrijheid ook niet veel waard. Bovendien vieren de drugs hoogtij, de tik als goedkoopste voorop.

Er gebeurt een natuurramp en Mulder en Donald redden een tikverslaafde jongen, die ze daarna proberen te helpen door hem in huis te nemen. Idealisten zijn ze blijkbaar altijd gebleven. Een boek over liefde voor een land en over ontgoocheling, over goede bedoelingen en verkeerd begrijpen.

 

Frans Stȕger is docent prozaschrijven bij de Amsterdamse Schrijversschool. Nooit geweten dat er zo’n beroep bestond. Je moet zelf wel heel goed kunnen schrijven om het aan anderen te leren en waar komt dan het natuurlijk talent erbij te pas? Zelf heeft Frans over zijn jeugd geschreven, Weerloos (STUG) is volgens de kaft ‘semi autobiografisch’. Het jongetje René gaat min of meer blindelings door het leven, het overkomt hem allemaal, maar meestal weet hij niet waarom. Hij blundert tegen de waarheid aan, die veel zou moeten verklaren, maar die hij machteloos naast zich neerlegt. Hij denkt wel veel over de dingen, zelfs over het bestaan van God, maar zijn conclusies brengen hem meestal in moeilijkheden en zijn vriendje Mario blijkt ook bepaald geen echte vriend te zijn. Stȕger vertelt dit alles in een onderkoelde stijl, alsof hij het oude zeer op die manier nog van zich af probeert te houden. Kassian dat kind, was mijn overheersende gevoel.

 

Voor kinderen hebben we natuurlijk die grote afdeling met boeken, waar ik wel eens wat weg moet zetten. Viel me een boek in handen dat ik gewoon even mee naar huis moést nemen: Alexander de Grote (A BOS) door Burny Bos. Alexander is een jonge muis, die met ouders, broers en zusjes onder de vloer van een oud huis woont. Boven de vloer woont een kwaaie kat, dus fourageren wordt voor de muizen steeds moeilijker. Tot Alexander een idee krijgt, een berenpak naait en erin kruipt en van dan af wordt alles anders. Prachtige illustraties, een boek om even vertederd in te kijken.

 

Boeiend beschrijft Kester Freriks in Dahlia’s en sneeuw (FRER) de gedachtenwereld van een ouder wordende, dementerende vrouw. Julia is ‘pas’ (denk ik tegenwoordig) 74, maar ze kan eigenlijk niets anders meer dan zitten denken. Haar man verzorgt haar liefdevol, maar soms herkent ze hem opeens niet meer. Haar kinderen ziet ze ‘haast nooit’ en hoeveel kleinkinderen er zijn en hoe oud weet ze ook niet meer. Maar herinneringen zijn er genoeg, al lopen ze af en toe een beetje doorelkaar. Het hele boek is eigenlijk één gedachtenstroom, die door de associaties van de hak op te tak springt en als je eerlijk bent met jezelf gaan je eigen gedachten ook zo als je een poos niet gestoord wordt: het ene beeld trekt het andere achter zich aan. Er komt een schilder, die een portret van Julia maakt en ze vertelt hem over haar leven, vraagt of hij haar jong wil schilderen, zoals ze zich van binnen nog voelt. Op de 50e trouwdag wordt het schilderij onthuld met de hele familie er feestelijk bij. Je zou verwachten dat dit een droevig boek was geworden, vooral omdat het niet op een hoge noot eindigt, maar het is after all alleen maar heel boeiend en vertederend. De opdracht boven het laatste hoofdstuk maakt duidelijk wat je als lezer allang vermoedde: dat Kester Freriks het allemaal zo liefdevol kan beschrijven omdat hij deze situatie van heel dichtbij kent.

 

Het logboek van Brandaan (VANDERLIN) werd me aanbevolen door iemand die heel veel leest. Ik had het boek zelf over het hoofd gezien en misschien zou de titel me in elk geval niet zo aangesproken hebben. Reisboek, oude tijd, zou ik misschien gedacht hebben. En een reisboek is het in zekere zin toch ook, maar heel anders dan het woord zegt. De ziel die voor het gemak Brandaan wordt genoemd, reist van het ene leven naar het andere, gestuurd om van alles te leren en te verwerken. In het ene leven is hij de helft van een Siamese tweeling, in een ander een babymeisje in oorlogstijd, dan weer een 19e eeuwse schoolmeester en dan een 7e eeuwse Ierse reiziger die in het Verre Oosten terecht komt. Het idee van opeenvolgende levens van dezelfde ziel is natuurlijk niet nieuw, maar deze springt heen en weer in de tijd, zonder enige chronologische volgorde en al klinkt dat onlogisch, het wordt door schrijver Rob van der Linden heel aannemelijk gemaakt. Behalve dat de afzonderlijke verhalen goed en met de nodige humor verteld zijn, zet zo’n boek je ook nog eens aan het denken. Dubbel de moeite waard dus.

 

En dan hebben we nog een prachtig groot boek van Hans Fransen The Old Buildings of the Cape (720.968 GUI), dat officieel niet mag worden uitgeleend, maar wel voorzien is van een blauw stempelbriefje. Ik had dan ook geen probleem om het mee te nemen en thuis eens grondig door te nemen. Voor iedereen die belangstelt in de oude architectuur van de Kaap (niet alleen farms, maar ook huizen, kerken e.d.) is dit hét boek bij uitstek. Vol historische bijzonderheden en met prachtige foto’s.

 

Advertenties

Tags: , , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s