December 2012

De Islam, een van de meest controversiële godsdiensten ter wereld, altijd in het nieuws. Iedereen heeft er een eigen mening over, maar wat weet je er als buitenstaander eigenlijk van af? Je kunt niet oordelen over het Christendom zonder de Bijbel te hebben gelezen. Het lijkt me dat je ook niet over de Islam kunt oordelen als je de Koran (297.122 KOR) niet gelezen hebt. En Kader Abdolah heeft het ons makkelijk gemaakt, door de prachtige vertaling die hij ervan maakte. Hoe zorgvuldig hij daarbij te werk is gegaan vertelt hij in de inleiding. Ook waar hij de verklarende teksten aan het begin van elke ‘soera’ vandaan heeft. Daardoor is de Koran een stuk benaderbaarder geworden voor een leek als ik.

Toch bleek dat ik mezelf een moeilijke taak gesteld had. Niet het lezen op zich, dat was in een dag of tien achter de rug, want de Koran is veel minder dik dan de Bijbel. Maar de inhoud! Ik maakte veel aantekeningen, dat moet wel als je van plan bent over zo’n boek te berichten, en natuurlijk wil je dat zo eerbiedig mogelijk doen.

De Koran blijkt te zijn verdeeld in twee delen: 82 soera’s geschreven in Mekka en 32 later in Medina. Elk van ze begint met de verzekering dat Allah lief is, dat Hij geeft en vergeeft. Het eerste deel is vermanend, vertellend (veel herkenbare Bijbelse geschiedenis, vaak herhaald), bevat regels voor goed leven en dreigementen voor mensen die niet willen luisteren. Ook beloften van een prachtig paradijs, tuinen met veel bomen, eindeloze bekers wijn (dat verbaasde me nogal, gezien het uitdrukkelijke verbod op wijn drinken op blz. 358) en jonge meisjes met zwarte ogen in tenten van tapijt. Met als contrast een vlammende hel met ketenen, en kokend water om te moeten drinken. Toch is deel 1 over het algemeen vrij tolerant, God zegt zelfs tegen Mohammad: als ze niet naar je luisteren, draai je gezicht dan van ze weg, maar blijf je waarschuwingen herhalen, ze zullen uiteindelijk luisteren. Je krijgt sterk de indruk van een roepende in de woestijn. Mohammad noemt zichzelf ‘de boodschapper’. Hij benadrukt Gods speciale uitverkiezing van de Joden en strenge regels voor vrouwen staan er niet of nauwelijks in.

In deel 2, als Mohammad eenmaal in Medina is, verandert de toon. Hier refereert hij steeds aan zichzelf als ‘de Profeet’. Er is nu een leger van volgelingen; ongelovigen – ook de Joden – worden aangevallen; bekeren of vernietigd worden is het motto. Ook bericht hij dat Allah wreed is als je Hem niet gehoorzaamt.

Mohammad heeft inmiddels vijftien vrouwen en een van de interessantste punten in de Koran is het feit dat de speciale regels voor vrouwen, hun allesverhullende kleding, het binnen moeten blijven, opeens opduiken nadat zijn jongste vrouw (ze is dan 15 jaar) van hem probeert weg te lopen.  Het lukt haar niet en zij is later degene in wier armen Mohammad sterft.

Er zijn genoeg teksten in de Koran – net als in de Bijbel – die, als je ze uit het verband licht, veel ellende kunnen veroorzaken. Misschien een goede reden om zelf eens te lezen wat er nou eigenlijk precies staat en in welk historisch verband het in eerste instantie geschreven is. Ik ben blij dat ik dat gedaan heb.

Bij het terugzetten van de Koran zag ik opeens, ook van Kader Abdolah De boodschapper (297.63 ABD) staan, een boek dat hij na die vertaling schreef. Hier is Zeeëd, de kroniekschrijver van Mohammad aan het woord, degene die de boodschappen van de Koran optekende en er een echt boek van maakte, omdat de profeet zelf slecht met de pen overweg kon. Na de dood van de profeet gaat hij praten met iedereen die Mohammad ooit gekend heeft en zo vormt hij zich een beeld van diens beweegredenen. De feiten zijn historisch, zegt Kader Abdolah, maar hij heeft ze in romanvorm beschreven. Het is een juweel van een boek geworden, dat je echt inzicht geeft in de persoonlijkheid van Mohammed en van de mensen om hem heen, de sfeer in Mekka in die tijd, de zeden en gewoonten. Nu blijkt beter waarom Mohammad naar Medina vluchtte en begin je te begrijpen waarom zijn houding zo veranderde. Ik vind het nog altijd zeer frappant dat sommige boodschappen van Hogerhand zo precies in zijn straatje-van-het-moment pasten. Minder eerbare handelingen waren opeens een bevel van God, dat kwam handig uit.

Dingen waar je niet bij stilstaat: voor de openbaringen aan Mohammed begonnen lazen hij en zijn vrouw dagelijks in de Bijbel. Geen wonder dat hij zoveel van die Oude Testament verhalen kende en in zijn Koran opnam.. Het is een ongemeen spannend boek geworden, je wilt eigenlijk steeds blijven lezen om te zien hoe het verder gaat.

Het woord epos gebruik ik niet graag – men staat te gauw klaar om een dik boek zo te noemen en vaak dekt de vlag de lading dan niet – maar Labyrinth (MOSS) van Kate Mosse verdient die benaming dubbel en dwars. Het verhaal bestrijkt tegelijkertijd een periode in de vroeg-dertiende eeuw en een maand in het jaar 2005, waarin de vroegere handeling zichzelf min of meer herhaalt, zoals geschiedenis volgens het oude gezegde geneigd is te doen.Plaats van handeling is het zuiden van Frankrijk aan de voet van de Pyreneeën, waar de verschrikkingen die de Katharen aangedaan werden op bevel van de rooms katholieke kerk hun noodlottige loop namen. In 2005 maakt hoofdpersoon Alice deel uit van een archeologische expeditie in de bergen bij Montségur en vindt per ongeluk – maar er bestaat immers niet zoiets als per ongeluk – een grot met twee skeletten. De omgeving en de voorwerpen die ze daar opraapt brengen gevoelens en herinneringen teweeg waar ze geen verklaring voor kan vinden en dan gaan er dingen gebeuren die haar leven in gevaar brengen en die te maken lijken te hebben met de zoektocht naar de Heilige Graal en het geheimzinnige labyrinth in de kathedraal van Chartres.

In 1209 in Carcassonne wordt Alaïs door haar vader ingewijd in de geheimen van de drie boeken, en de ring die de sleutel tot de graal is. De Kruisvaarders zijn in aantocht en willen de stad innemen met het doel deze voorwerpen in handen te krijgen en de aanhangers van het Katharengeloof te vernietigen, dus het is van levensbelang dat Alaïs alles in veiligheid brengt.

Dit beklemmende verslag van een infame episode in de kerkgeschiedenis is tegelijk ook het meeslepende verhaal van liefde en familiebanden, die de eeuwen overleven. Als u er tegenop ziet om aan zo’n lijvig boekwerk te beginnen, probeer het dan toch eens, want als u er eenmaal in begint verliest u alle gevoel van tijd. En denk dan ook even met waardering aan de vertaler, die de moed had om dit bladzij voor bladzij in het Nederlands over te zetten.

Advertenties

Tags: ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s