Mei 2013

Het eerste dat me opviel aan Geert Maks nieuwste boek Reizen zonder John (917.304 MAK) is de geweldige hoeveelheid research die de schrijver ervoor gedaan heeft. Als er iémand goed beslagen ten ijs komt wanneer het om het schrijven van non-fictie gaat is het Geert wel. Je hebt dan ook al lezend het gevoel dat je aan kunt op de feiten en getallen waar hij mee aankomt.

In september 1960 vertrok de Amerikaanse schrijver John Steinbeck voor een maandenlange reis van 15000km door de Verenigde Staten. Hij reed in een goed ingerichte truck en zijn hond Charley ging mee als gezelschap. Het boek Travels with Charley, dat Steinbeck naar aanleiding van die tocht schreef, werd een grote bestseller en vier maanden nadat het in 1962 gepubliceerd werd kreeg Steinbeck zelfs de Nobelprijs voor Literatuur.

Precies vijftig jaar op de dag af nadat Steinbeck vertrok op die reis, vertrok Geert Mak vanaf hetzelfde punt in Sag Harbour aan de oostkust om de tocht na te reizen, in een Jeep, zonder hond, maar met zijn vrouw Mietsie. Ze volgden zoveel mogelijk de route van John en constateerden aan de hand van het Charleyboek, maar ook via de vele bewaardgebleven brieven die John tijdens zijn reis schreef, meteen al dat Steinbeck het niet altijd even nauw had genomen met wat er werkelijk gebeurd was. Zodat het non-fictieboek dat hij bedoeld had te schrijven onwillekeurig een groot deel fictie bevatte. Een deel van de charme van Geert Maks boek is juist hoe hij omgaat met die ‘onwaarheden’ en hoe hij ze deel van zijn speurtocht maakt. Maar eigenlijk is Mak erop uit om te kijken hoe Amerika zich in die afgelopen vijftig jaar ontwikkeld heeft.

Hij constateert de grote achteruitgang van de stad Detroit en hekelt het lobbysysteem van o.a. de farmaceutische-, de wapen- en de tabakindustrie. Beschrijft hoe prikkeldraad en windmolens het einde betekenden van de cowboys en hoe het vol optimisme stichten van afgebakende boerderijen in een staat als Indiana in de vroege 20e eeuw slechts twintig jaar later leidde tot een landschap dat nu nog als de Dust Bowl bekend staat. Einde van vele dromen.

Mak vertelt intussen veel over vroeger en heel vroeger, zodat je meteen een beeld krijgt van hoe alles zo gekomen is. Waarom – en met welke chicanes vaak – bepaalde presidenten aan de macht kwamen en welk stempel ze op het land zetten. Waarom de Amerikaanse spoorwegen bijna ten onder zijn gegaan. Hoe de Russen probeerden de westkust te koloniseren en de paniek die dat notabene in Spanje veroorzaakte.

Ontstaan en ondergang van de beroemde Route 66. Hoe de Amerikanen zelf de Taliban aan de macht brachten in Afghanistan. Hoe Time Magazine heel Amerika jarenlang misleidde over de Chinese politiek.

De beschrijving door onze ‘eigen’ Jo van Ammers-Küller over hoe F.D. Rooseveldt zijn entrée maakte bij een lunch; en hoe deze gehandicapte president in 1933 de Amerikaanse economie redde.

Hoe de Amerikanen na 200 jaar hun continent nog steeds niet echt verkend of in kaart gebracht hadden. Na een expeditie in 1805 constateerden ze dat ‘het Westen niet geschikt was voor ontginning of blanke bevolking’.

En als de reis bijna op z’n eind loopt in New Orleans komen natuurlijk orkaan Katrina en de vroegere Amerikaanse apartheidspolitiek aan de orde. Over beide zijn een aantal onthullende dingen te lezen.

Een boek vol waarnemingen en feiten, als u niet veel tijd hebt om te lezen begin er dan niet aan, want als je eenmaal bezig bent wil je dóórlezen.

 

Rebecca is 53 en al jarenlang weduwe. Ze heeft haar drie stiefdochters en haar enige eigen dochter grootgebracht, hun partners zien komen en gaan, kleinkinderen geboren zien worden en daar tussendoor het familiebedrijf aan de gang gehouden: in het familiehuis feesten voor anderen geven tegen betaling. En opeens begint Rebecca terug te denken aan hoe het zou hebben kúnnen zijn als ze haar oorspronkelijke studie had afgemaakt en met die andere man was getrouwd. Opeens weet ze niet zo zeker of dit wel het leven is dat ze gewild had. In Toen we volwassen waren (TYLE) vertelt Anne Tyler wat er gebeurt als Rebecca de klok probeert terug te draaien. Deze schrijfster weet haar karakters altijd zo prachtig uit te werken, met al hun eigenaardigheden en interacties. Elk van de vele familieleden is een duidelijke persoon, die praat en handelt zoals je zou verwachten, omdat je van het begin af het gevoel hebt dat je die mensen ként. Een heel mooi boek van een van Amerika’s beste schrijfsters.

 

Over Prins Bernhard is al heel veel geschreven, biografieën, artikelen, interviews. Er zijn tv-films gemaakt over zijn huwelijk en carrière, en uit al die publicaties krijg je een bepaalde indruk. Maar of die dan 100% juist is, is maar de vraag.

Karin de Korte-Munk is een psychotherapeute en gespecialiseerd in droomuitleg. Als kind mocht ze in 1962 de Prins eens een hand geven en bij die gelegenheid zei ze uit verlegenheid iets dwaas. In 1989 kwam ze hem weer tegen, nu als vrouw van de vice-premier van Nederland en Prins Bernhard wist zich die opmerking van vroeger nog te herinneren! Er kwam een gesprek, er gingen jaren van vluchtig contact overheen, en uiteindelijk leidde het toch tot regelmatige consulten. De Prins bleek nl. een zeer actief dromer te zijn, die zich bij het wakker worden zijn dromen nog goed herinnerde en ze dan opschreef. Wilde Karin hem helpen met de uitleg daarvan? Het boek Basta – de laatste jaren van een droomprins (923.1492 BER) is daar het resultaat van. De Prins gaf toestemming om het na zijn dood uit te geven.

En wat een heel andere kijk krijg je dan op deze omstreden – en vaak verguisde – persoon. Humor en onverwachte diepgang, een kijk op het leven die mij onverwacht een zielsverwant toonde, een man die vaak impulsief reageerde vanuit zijn achtergrond en de situaties waarin hij zich bevond. Maar ook kleine kijkjes in het privéleven, zoals het traditionele champagne drinken, het – zelfs toen hij al in de negentig was – waterpolo oefenen in het Soestdijk zwembad met zijn valet, en de vurige wens om te leven tot 95 jaar. Het boek is een waardevolle bijdrage aan de nagedachtenis van Prins Bernhard. Ik denk dat zijn dochters er heel blij mee zijn.

Advertenties

Tags: , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s