februari 2015

DeWintergeest

Stel je voor dat de tijd geen rechte lijn is, maar een stof met plooien erin, en dat door een plooi soms twee stukken die anders heel ver van elkaar zouden liggen, elkaar plotseling raken. Het is 1928 en Frederick Watson, wiens oudere, zeer geliefde broer in de 1e WO gesneuveld is in Noord-Frankrijk, gaat daar op zoek naar informatie over de beruchte veldslagen in een poging zijn eigen verwoeste leven weer op de rails te krijgen. Hij reist door naar het zuiden, komt terecht in de Pyreneeën en krijgt een ongeluk in een sneeuwstorm. En dat is waar het gebeurt: een plooi in de tijd en daardoor een ontmoeting en een ontdekking in een grot. Al lezend leer je heel wat over de Katharen, die in de 14e eeuw tot de dood toe vervolgd werden door de katholieke kerk, en over die mooie streek waar dat allemaal gebeurde. Kate Mosse heeft met De Wintergeest (MOSS) een prachtig poëtisch verhaal geschreven.

 NooitAlleen

Nooit alleen (HOLL) is maar een heel dun thrillertje, dat cadeau gegeven werd tijdens de 2013 ‘maand van het spannende boek’, zoals de maand juni in Nederland heet. Net als het Boekenweek-geschenk wordt het in opdracht geschreven en dat jaar was Loes den Hollander de schrijfster. Aline is nog niet lang getrouwd met Giel en ze wonen naast Guusje, waar Aline mee bevriend raakt. Guusje heeft een ‘meervoudige persoonlijkheids stoornis’: soms is ze opeens helemaal iemand anders. Ook in het huwelijk van Aline en Giel doen zich problemen voor en uiteindelijk gebeuren er griezelige dingen. Een heerlijk boekje voor in je tas als je weet dat je bij een dokter of tandarts zult moeten wachten, je hebt het zó uit.

 BloemkoolUitTsjernobyl

Een autobiografische roman, gebaseerd op het eigen leven dus, maar hier en daar wat veranderd – bijverzonnen? En dan eigenlijk vooral over zijn verhouding met en het leven van zijn vader, ‘een vaderverhaal’, dat is Bloemkool uit Tsjernobyl (HELI). Roman Helinski vertelt over zijn Poolse vader en diens drang om de hele wereld over te reizen, een vader die overal liever is dan thuis. Je proeft de frustraties van die vader, maar ook die van de Nederlandse moeder die geen kant op kan met zo’n man, terwijl ze toch wel van hem houdt, en die van zoon Victor, die zo vreselijk graag tegen zijn vader op zou kijken, maar die uiteindelijk niet veel meer dan lemen voeten ziet. En omdat hij journalist is, stelt hij het allemaal te boek. Het doet aan als een soort van zich af schrijven en wat heeft hij dat mooi gedaan.

 90Mensen

Kom ik nog weer eens aan met Louis Paul Boon. Er zijn van die schrijvers die ongemerkt onder je vel zijn gekropen, jaren geleden, al bijna vergeten, en dan vind je weer een boekje van hem – hij heeft er zovéél geschreven – dat je gewoon op een rustige manier blij maakt. Een levenskunstenaar was Boontje, blij met gewone dingen, opmerkzaam, een verzamelaar van herinneringen, zoals ik zelf ook ben. Een zielsverwant misschien? 90 Mensen (920BOO) heet dit en ’t wordt verondersteld een collectie korte biografieën te zijn, maar dat is het natuurlijk niet, het is gewoon een verzameling stukjes uit de krant, maar wel over mensen, vaak ook wel bekende mensen, maar ook over kappers die zijn haar geknipt hebben of de loodgieter die de dakgoot kwam repareren. In dat sappige Vlaams van hem, ik mag dat graag lezen en dan vind ik het jammer als ik het uit heb.

 ReizenTotOpHetBot

Reizen op zee heb ik vaak genoeg gedaan, maar dan wel altijd op een groot passagiersschip met alle comforts en meer luxe dan ik thuis gewend ben. De paar keren dat ik als zeventienjarige op Piets oude zeilboot mee mocht in de Baai van Batavia was het mijn werkje om het hoosblik min of meer constant te hanteren, omdat we anders tussen de eilanden Amsterdam en Edam zouden zinken. Het heeft me nooit doen verlangen naar meer avonturen in die richting. Maar er over lezen is een andere zaak, zeker als iemand het zeilen zo weet te beschrijven als Eerde Beulakker, dan begint het bijna aantrekkelijk te klinken. In elk geval zie je de wereld wel uit een heel ander perspectief. En natuurlijk is Eerdes jacht iets groter dan Piets hulkje destijds, hij en Hedwig hebben zelfs een bibliotheekje aan boord. En een kachel, wat me geen luxe lijkt, want Eerde schijnt een voorkeur te hebben voor zeer ijzige streken. Hij beschrijft in Reizen tot op het bot (797.124 BEU) niet een enkele reis, maar vertelt in korte hoofdstukjes heel smeuig over allerlei belevenissen en ontmoetingen. Aan het eind van het boek komen ook een paar reizen over land aan bod, zodat wij niet-zeilers nog wat ideeën kunnen opdoen voor ongewone bestemmingen. Leuk om eens over een heel andere manier van leven te lezen en voor de liefhebbers: bij hetzelfde Dewey nummer heeft onze bibliotheek nog meer zeilboeken staan.

 Titia

Ook in Titia (920 BER) komen een paar reizen per zeilschip voor, in het begin van de 19e eeuw al. Toen voer men nog om de Kaap als men naar Indië wilde, reizen met eindeloze ontberingen en gevaren. Titia Bergsma, de dochter van de president van het Hoge Gerechtshof in Den Haag, dus een jonge vrouw uit een zeer goede familie, trouwde met Jan Cock Blomhoff, een persoonlijke vriend van koning Willem I. Jan werd via Batavia naar Japan gestuurd, waar de Hollanders als enigen handel mochten drijven op het kunstmatige eilandje Decima, voor de haven van Nagasaki. Het was algemeen bekend dat daar geen vrouwen toegelaten werden, maar Jan nam Titia en hun baby-zoontje toch mee, in de hoop dat men met de hand over het hart zou strijken. Maar nee, er werd geen uitzondering gemaakt en Titia en kleine Johannes moesten met hetzelfde schip weer terug. Titia was ruim drie maanden aan wal geweest op Decima en was daarmee de eerste westerse vrouw die daar wist door te dringen. De Japanners vonden haar bijzonder interessant en maken nu nog steeds afbeeldingen van haar!

De Canadese diplomaat René Bersma, geboren Nederlander en getrouwd met een Japanse, ontdekte Titia bij toeval in Japan en ging haar geschiedenis naspeuren. Zijn eigen achternaam had, als een voorouder geen spelfout had gemaakt, nl. Bergsma moeten zijn en dus was Titia voor René extra interessant: het ging hier om een ver familielid! Dankzij overvloedige familieaantekeningen die bewaard zijn gebleven, krantenberichten, Japanse schilderijen en oude rapporten van de Decima handelsdelegatie, bleek er enorm veel bekend over Titia, wat er precies gebeurde en hoe het afliep. Het is een heel interessant waar verhaal geworden, dat bijna leest als een roman. Hoe deze mensen er uitzagen en waar ze woonden is te zien aan de afdeling met schilderijen en oude kaarten achterin, bijna alsof het foto’s zijn. Een heel avontuurlijk, maar erg tragisch leven, dat bepaald werd door een meer dan tweehonderd jaar oude wet, die eigenlijk nergens op sloeg.

Advertenties

Tags: , , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s